Στο προσκήνιο όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και σε αρκετές ακόμα χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει επανέλθει η συζήτηση για την απαγόρευση οδήγησης στα ηλικιωμένα άτομα. Αφορμή έχουν σταθεί περιστατικά με ηλικιωμένους οδηγούς να πραγματοποιούν σημαντικές παραβάσεις του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, όπως η κίνηση στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας.
Το OnlyAuto.gr μίλησε με την ευρωβουλευτή Ελίζα Βόζεμπεργκ, Πρόεδρο της Επιτροπής Μεταφορών και Τουρισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, σχετικά με την απροθυμία της ΕΕ να θέσει οριζόντιους περιορισμούς. «Πιστεύω ότι η θέσπιση ενός οριζόντιου ηλικιακού ορίου δεν αποτελεί την ενδεδειγμένη λύση, ενώ παράλληλα θα δυσχέρανε την καθημερινότητα των ηλικιωμένων συνανθρώπων μας και θα τους οδηγούσε σε κοινωνικό αποκλεισμό», ανέφερε η κα Βόζεμπεργκ.
Κυρία Βόζεμπεργκ, με αφορμή τροχαία ατυχήματα με εμπλοκή ηλικιωμένων οδηγών σε Ελλάδα και Ευρώπη, έχει ανοίξει και πάλι η συζήτηση για τους περιορισμούς στα άτομα μεγάλης ηλικίας. Ποια είναι η θέση σας, αλλά και της Επιτροπής;
Η εμπλοκή ηλικιωμένων οδηγών σε τροχαία ατυχήματα είναι εύλογο να απασχολεί την κοινή γνώμη και να προκαλεί συζητήσεις για το καθεστώς που διέπει την ανανέωση της άδειας οδήγησης ατόμων μεγάλης ηλικίας. Στην ΕΕ δεν προβλέπεται κάποιο ενιαίο ανώτατο όριο ηλικίας και κάθε κράτος μέλος ορίζει αυτόνομα τη διαδικασία ανανέωσης των αδειών οδήγησης.
Πιστεύω ότι η θέσπιση ενός οριζόντιου ηλικιακού ορίου δεν αποτελεί την ενδεδειγμένη λύση, ενώ παράλληλα θα δυσχέρανε την καθημερινότητα των ηλικιωμένων συνανθρώπων μας και θα τους οδηγούσε σε κοινωνικό αποκλεισμό. Από την άλλη πλευρά όμως απαραίτητη και αυτονόητη προϋπόθεση για την ανανέωση ισχύος της άδειας οδήγησης είναι να διαπιστώνεται με αυστηρά κριτήρια η ικανότητα οδήγησης των ηλικιωμένων οδηγών με βάση τις προβλεπόμενες ιατρικές εξετάσεις, ούτως ώστε να μην τίθεται ζήτημα οδικής ασφαλείας.
Μήπως η λύση θα ήταν η καθιέρωση αυστηρών ιατρικών εξετάσεων στους ηλικιωμένους οδηγούς ανά π.χ. 3 έτη; Και πώς μπορούν να πραγματοποιούνται με αδιάβλητο τρόπο;
Όπως προανέφερα κάθε κράτος μέλος αποφασίζει αυτόνομα τη διαδικασία ανανέωσης των αδειών οδήγησης. Στην Ελλάδα μετά το 65ο έτος της ηλικίας του οδηγού η ανανέωση γίνεται ανά 3ετία μετά από υποχρεωτική ιατρική εξέταση από παθολόγο και οφθαλμίατρο. Μάλιστα μετά τα 80 έτη η ανανέωση γίνεται ανά 2ετία και απαιτεί εκτός από παθολόγο και οφθαλμίατρο, περαιτέρω εξετάσεις των ηλικιωμένων οδηγών από νευρολόγο ή ψυχίατρο και ωτορινολαρυγγολόγο.
Πιστεύω ότι σε γενικές γραμμές το ισχύον θεσμικό πλαίσιο είναι επαρκές, αλλά το ζητούμενο προφανώς είναι η αυστηρή και αδιάβλητη εφαρμογή του.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είχε απορρίψει την οριζόντια απαγόρευση οδήγησης πάνω από κάποια ηλικία, κρίνοντας ότι περιορίζει την κοινωνική ζωή των ηλικιωμένων ατόμων και την ανεξαρτησία τους. Συμφωνείτε;
Πιστεύω ότι η θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που απορρίπτει την οριζόντια απαγόρευση οδήγησης πάνω από κάποια ηλικία κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση. Μάλιστα εκτός από το κριτήριο του κινδύνου περιορισμού της κοινωνικής ζωής των συνανθρώπων μας μεγαλύτερης ηλικίας, θεωρώ ότι θα ήταν λανθασμένο και άδικο μέτρο η θέσπιση ενός οριζόντιου ηλικιακού ορίου. Το αποκλειστικό κριτήριο θα πρέπει να είναι εξατομικευμένα η κατάσταση της υγείας του κάθε οδηγού.
Άλλωστε σε κανένα από τα 27 κράτη μέλη δεν έχει θεσπιστεί ανώτατο όριο ηλικίας για την ανανέωση της άδειας οδήγησης. Για όσο χρονικό διάστημα ένας οδηγός κρίνεται ικανός για να οδηγεί με βάση τις προβλεπόμενες ιατρικές εξετάσεις, μπορεί να ανανεώνει το δίπλωμά του.
Θεωρείτε ότι οι σχετικές διατάξεις και περιορισμοί πρέπει να ισχύουν σε επίπεδο ΕΕ ή κάθε χώρα να εφαρμόζει τους δικούς της κανόνες;
Η Ευρωπαϊκή Ένωση αφήνει στα κράτη-μέλη την ευχέρεια να ορίζουν τους δικούς τους κανόνες σε ό,τι αφορά το καθεστώς ανανέωσης αδειών οδήγησης. Όμως οφείλω να υπογραμμίσω ότι η αναθεωρημένη σχετική Ευρωπαϊκή Οδηγία για τις άδειες οδήγησης προβλέπει αυστηρότερους ιατρικούς ελέγχους αντί για οριζόντια ηλικιακά όρια.
Ορισμένες χώρες, όπως επί παραδείγματι η Ιταλία, η Πορτογαλία και η Δανία επιβάλλουν υποχρεωτικές ιατρικές εξετάσεις μετά τα 65 ή 70 έτη, ενώ άλλα κράτη μέλη, όπως η Γερμανία και η Γαλλία δεν έχουν κανέναν ηλικιακό περιορισμό και το δίπλωμα οδήγησης ισχύει ανεξαρτήτως ηλικιακού ορίου, εκτός εάν συντρέχουν ειδικοί ιατρικοί λόγοι.
Στα κράτη μέλη όπου ισχύουν τακτικοί έλεγχοι, τα διπλώματα ανανεώνονται κάθε 2 έως 5 χρόνια μετά τα 65-70 έτη και κάθε 1-2 χρόνια μετά τα 80, ενώ οι εξετάσεις περιλαμβάνουν κυρίως ελέγχους όρασης, ακοής, αντικειμενικής σωματικής ικανότητας και σε ορισμένες περιπτώσεις έλεγχο γνωστικών λειτουργιών.
Photo Credits: Getty Images, Eliza Vozemberg
