Ο ΑΠΟΛΥΤΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΑΓΟΡΑΣ

Στην αγορά αυτοκινήτου, η αναζήτηση της σωστότερης επιλογής αποτελεί για πολλούς πονοκέφαλο.

Οι επιλογές είναι πάρα πολλές, τόσο σε κατηγορίες όσο κυρίως σε τεχνολογίες.

Για να φτάσουμε στην ιδανική αγορά ακολουθούμε τα παρακάτω 5 απλά βήματα:

1. Καταγραφή αναγκών κι επιθυμιών

Ο καθένας μας έχει κάποιες συγκεκριμένες ανάγκες, οπότε ξεκινάμε με την καταγραφή τους, ιδανικά με σειρά προτεραιότητας. Για παράδειγμα, μια οικογένεια απαιτεί μεγάλους χώρους, ενώ ένας δραστήριος άνθρωπος που αρέσκεται σε εκδρομές και extreme sports χρειάζεται πρακτικότητα και ευελιξία στην καμπίνα. Κάποιος που κάνει πολλά χιλιόμετρα, είτε λόγω δουλειάς είτε για προσωπικούς λόγους, βάζει την οικονομία σε προτεραιότητα, ενώ ο λάτρης της σπορ οδήγησης θέλει το αυτοκίνητό του καλοστημένο. 

2. Ορισμός διαθέσιμου μπάτζετ

Καθορίζουμε εξαρχής το ανώτερο όριο των χρημάτων που θέλουμε να ξοδέψουμε στην αγορά μετρητοίς, ή το ποσό που μπορούμε να πληρώνουμε κάθε μήνα σε δόση δανείου ή μίσθωμα (leasing). Προσοχή: σε αυτό υπολογίζουμε την τελική τιμή, με όλα τα στοιχεία του προαιρετικού εξοπλισμού που θα έχει το αυτοκίνητο και όχι την τιμή καταλόγου. Συνήθως επί των αρχικών τιμών υπάρχουν επιπλέον χρεώσεις όπως το μεταλλικό χρώμα, που τελικά ανεβάζουν το συνολικό νούμερο με συνέπεια να ξεφεύγουμε από τον οικονομικό προγραμματισμό.

3. Έρευνα αγοράς

Πριν πάρουμε τους δρόμους και τις αντιπροσωπείες, ψάχνουμε, διαβάζουμε, ρωτάμε (ναι, στείλτε μας email), διαλέγουμε και απορρίπτουμε, με βάση πάντα τις ανάγκες, τις επιθυμίες μας και το διαθέσιμο μπάτζετ. Εδώ πρέπει να αφιερώσουμε χρόνο, καθώς θα περάσουν και θα ξαναπεράσουν από την οθόνη μας δεκάδες μοντέλα, σε εκατοντάδες εκδόσεις κινητήρα και εξοπλισμού. Επίσης πολύ βασικό: Δεν αρκούμαστε στις επίσημες πληροφορίες του κατασκευαστή, αλλά διαβάζουμε άρθρα με άποψη – όπως π.χ. οι αναλυτικές δοκιμές του OnlyAuto.

4. Λίστα με τα TOP 5 μοντέλα

Μετά το αρχικό ξεσκαρτάρισμα, συγκρίνουμε σε ζευγάρια μεταξύ τους όλα τα μοντέλα που τράβηξαν το ενδιαφέρον μας. Στόχος να φτάσουμε σε μια τελική λίστα, ιδανικά με 5 μοντέλα σε συγκεκριμένες εκδόσεις κινητήρα / εξοπλισμού.

5. Κάνουμε test drive

Στο τελικό στάδιο, επισκεπτόμαστε τις εκθέσεις για να πάρουμε περισσότερες πληροφορίες για κάθε μοντέλο και προγραμματιζουμε ραντεβού για test drive, οπωσδήποτε. 

Είναι απαραίτητο η αίσθηση που έχουμε οδηγώντας το μελλοντικό μας αυτοκίνητο, να είναι μια ευχάριστη εμπειρία. Αφού πάρουμε και επίσημη προσφορά, είμαστε πλέον σε θέση να καταλήξουμε στο αυτοκίνητο που ταιριάζει απόλυτα στις ανάγκες και τις επιθυμίες μας.

Κατά κανόνα, ένα υβριδικό αυτοκίνητο συνδυάζει δύο ή περισσότερους κινητήρες. Δηλαδή, έναν εσωτερικής καύσης (βενζίνης ή diesel) και έναν ή περισσότερους ηλεκτρικούς. Κατά τη κίνησή του το όχημα μπορεί να παίρνει δύναμη από έναν ή από όλους τους κινητήρες. Στόχος των υβριδικών συστημάτων είναι συνήθως η μείωση της κατανάλωσης καυσίμου. Συνήθως τα πλεονεκτήματα σε οικονομία είναι μεγαλύτερα στην πόλη, αφού ο ηλεκτρικός κινητήρας λειτουργεί περισσότερο.

Όταν απαιτείται περισσότερη δύναμη π.χ. στην επιτάχυνση ή στον αυτοκινητόδρομο, τότε ο κινητήρας εσωτερικής καύσης έχει συνήθως πρωταγωνιστικό ρόλο οπότε καταναλώνει περισσότερο καύσιμο. Οι τρεις βασικές κατηγορίες υβριδικής τεχνολογίας είναι οι εξής: Mild Hybrid (MHEV ή ήπια υβριδικά), Full Hybrid (HEV ή FHEV) και Plug-in Hybrid (PHEV ή επαναφορτιζόμενα). Τα πρώτα έχουν μικρή μπαταρία με σύστημα 12, 24 ή 48 Volt, για μικρή υποβοήθηση κατά την εκκίνηση/επιτάχυνση του οχήματος και παροχή ενέργειας σε δευτερεύοντα συστήματα του αυτοκινήτου.

Τα Full Hybrid έχουν μεγαλύτερη μπαταρία, η οποία (όπως και στην πρώτη περίπτωση) δεν φορτίζεται από εξωτερική πηγή, αλλά όταν το αυτοκίνητο ρολάρει ή ο οδηγός πατάει το φρένο. Προσφέρουν σημαντικά μεγαλύτερη οικονομία καυσίμου από τα Mild Hybrid. Τα Plug-in Hybrid έχουν μεγαλύτερη και βαρύτερη μπαταρία, η οποία φορτίζει σε πρίζα ή φορτιστή.

Τα σύγχρονα μοντέλα έχουν ηλεκτρική αυτονομία που ξεπερνά ακόμη και τα 100-120 km. Τέλος, σε πολλά νέα Full Hybrid και Plug-in Hybrid μοντέλα, ο κινητήρας εσωτερικής καύσης έχει πρωταρχικό ρόλο την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και φόρτιση της μπαταρίας και -αναλόγως το μοντέλο- μπορεί να μην συμμετέχει καθόλου ή ελάχιστα στην κίνηση του αυτοκινήτου.

Όσοι έχουν αγοράσει ήδη ηλεκτρικό, δύσκολα «γυρίζουν πίσω» στα αυτοκίνητα με κινητήρες εσωτερικής καύσης. Από την άλλη, είναι πολλοί που προβληματίζονται για το αν είναι σωστή η επιλογή ενός αμιγώς ηλεκτρικού αυτοκινήτου, ενώ κι εκείνοι που το έχουν αποφασίσει, έχουν απορίες και προβληματισμούς. Πριν αποφασίσουμε να αγοράσουμε ένα ηλεκτρικό προσέχουμε τα παρακάτω:

Επιλογή κατηγορίας

Δεν παρασυρόμαστε από το ντιζάιν ή τις δυνατότητες, αλλά βάζουμε σε προτεραιότητα τις ανάγκες μας. Με τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα να είναι συνήθως ιδιαίτερα εντυπωσιακά σε σχεδίαση και επιδόσεις, ελλοχεύει ο κίνδυνος να αποκτήσουμε κάποιο μοντέλο που μας αρέσει πολύ. Αν όμως δεν ικανοποιεί απόλυτα τις ανάγκες μας, τότε είναι σίγουρο πως η πρώτη μας “ηλεκτρική” εμπειρία δεν θα είναι ιδανική.

Αυτονομία της μπαταρίας

Τα περισσότερα μοντέλα προσφέρονται με πάνω από μια επιλογές σε χωρητικότητα μπαταρίας και αυτονομίας. Κάνουμε λοιπόν τους υπολογισμούς μας πριν κάνουμε την τελική επιλογή. Ο μέσος όρος διαδρομών που κάνει ο Ευρωπαίος οδηγός καθημερινά κυμαίνεται στα 50-70 km. Αυτό σημαίνει πως αν έχουμε τη δυνατότητα να φορτίζουμε κάθε βράδυ, ακόμη και μια μικρή μπαταρία δεν είναι πρόβλημα. Υπάρχουν όμως και οι περιπτώσεις οδηγών που κάνουν πολύ περισσότερα χιλιόμετρα μέσα στη μέρα ή ταξιδεύουν συχνά διανύοντας μεγάλες αποστάσεις, σε προορισμούς όπου πολλές φορές δεν υπάρχει φορτιστής. Σε αυτή την περίπτωση, η επιλογή ενός αυτοκινήτου με μεγαλύτερη αυτονομία είναι απαραίτητη.

Χρόνος / ισχύς φόρτισης

Αν και ο κανόνας λέει ότι ένα ηλεκτρικό αυτοκίνητο το φορτίζουμε σε κάθε ευκαιρία και όχι αφού αδειάσει, έτσι ώστε να είναι συνεχώς γεμάτο και ετοιμοπόλεμο, η ισχύς με την οποία μπορεί να φορτίζει η μπαταρία είναι σημαντική αν συνηθίζουμε να κάνουμε μεγάλες διαδρομές. Η απλή οικιακή πρίζα (σκούκο) είναι καθαρά λύση ανάγκης. Στην καθημερινότητα η ιδανική λύση φόρτισης είναι ένα wallbox, αν έχουμε ιδιωτική θέση στάθμευσης. Διαφορετικά, όπως και στα ταξίδια, οι ταχυφορτιστές αποτελούν μονόδρομο. Σε αυτή την περίπτωση, δεν θέλουμε να περιμένουμε πολλή ώρα για να γεμίσει η μπαταρία, οπότε ο χρόνος φόρτισης παίζει σημαντικό ρόλο στην επιλογή μας.

Υποστήριξη μετά την αγορά

Τα ηλεκτρικά δεν είναι αυτοκίνητα στα οποία μπορεί ο καθένας να… “βάλει χέρι”. Μόνο ειδικά εκπαιδευμένοι και διαπιστευμένοι μηχανικοί μπορούν να αναλάβουν τη συντήρησή του και την επισκευή του αν χρειαστεί. Και, προς το παρόν, με ελάχιστες εξαιρέσεις, μόνο οι επίσημες αντιπροσωπείες έχουν τη δυνατότητα να αναλάβουν το service ενός ηλεκτρικού αυτοκινήτου. Όχι παντού όμως! Γι’ αυτό, ελέγξτε κατά πόσο η εταιρία της οποίας το ηλεκτρικό επιθυμείτε να αποκτήσετε, μπορεί να σας εξυπηρετήσει στην περιοχή που ζείτε και κινείστε. Υπάρχει με λίγα λόγια επίσημο service κοντά σας, ή πρέπει να κάνετε ολόκληρο ταξίδι για να φτάσετε εκεί;

Απόκτηση αυτοκινήτου: τοις μετρητοίς, με δόσεις ή με leasing. Δείτε παρακάτω τα θετικά και τα αρνητικά κάθε επιλογής.

Αγορά με μετρητά

Το θετικό στοιχείο σε αυτή την περίπτωση είναι πως ο αγοραστής ξεμπερδεύει μια και καλή με το κόστος απόκτησης, ενώ μπορεί επίσης να διεκδικήσει και να πάρει ενδεχομένως κάποια έκπτωση. Προφανώς, μετά την απομάκρυνση από το ταμείο, κάθε ζημιά ή έξοδο επιβαρύνει εξολοκλήρου τον ιδιοκτήτη.

Αγορά με δάνειο (χρηματοδότηση)

Στην αγορά με δάνειο, που είναι και ο πιο συνήθης τρόπος που επιλέγει η αγορά, το επιτόκιο είναι η βασικότερη παράμετρος. Αυτό καθορίζει την επιβάρυνση σε τόκους, συνεπώς και το τελικό τίμημα για την αγορά του αυτοκινήτου. Στην έρευνα αγοράς που θα κάνετε, ελέγξτε ότι στο επιτόκιο που σας επικοινωνούν συμπεριλαμβάνεται ο φόρος 0,6% του Νόμου 128/75. Προσοχή επίσης στη μεγάλη διάρκεια αποπληρωμής. Λάβετε υπόψη πως, εκτός από μεγαλύτερη επιβάρυνση σε τόκους, όταν εξοφλήσετε το δάνειο ίσως το αυτοκίνητο να είναι πλέον παλιό με μικρή μεταπωλητική αξία. Και σε αυτή την περίπτωση, φυσικά, όλα τα έξοδα επιβαρύνουν τον ιδιοκτήτη.

Leasing Αυτοκινήτου (μίσθωση)

Το leasing ή χρονομίσθωση απευθύνεται τόσο στον επαγγελματία όσο και στον ιδιώτη. Σε αυτό τον τρόπο απόκτησης, η μεγαλύτερη διαφορά είναι πως το αυτοκίνητο δεν ανήκει στον χρήστη. Αυτό σημαίνει πως, καταρχήν, δεν υφίσταται το ρίσκο της ιδιοκτησίας. Δηλαδή, όλα τα έξοδα, οι φθορές, οι ζημιές επιβαρύνουν την εταιρία leasing. Ο χρήστης απλώς πληρώνει ένα σταθερό μηνιαίο μίσθωμα, στο οποίο συμπεριλαμβάνονται τόσο η χρήση (ενοικίαση, τέλη κυκλοφορίας κλπ.) όσο και η συντήρηση (σέρβις, ελαστικά, ζημιές κ.λπ.). Στο τέλος του συμβολαίου, και ανάλογα με όσα προβλέπει το συμβόλαιο, μπορεί είτε να αγοράσει το αυτοκίνητο σε προσυμφωνημένη τιμή, για να το κρατήσει ή να το πουλήσει στη συνέχεια σε υψηλότερη ίσως τιμή, ή να το επιστρέψει και να συνάψει νέο συμβόλαιο με καινούριο αυτοκίνητο. Να πούμε τέλος ότι leasing γίνεται και σε μεταχειρισμένα αυτοκίνητα, ενώ πλέον υπάρχουν και πιο ευέλικτες υπηρεσίες μίσθωσης, που δίνουν για παράδειγμα την δυνατότητα αλλαγής αυτοκινήτου ανά πάσα στιγμή ή ακόμη και της λήξης του συμβολαίου νωρίτερα από το χρόνο που έχει συμφωνηθεί.

Τελικά, τι με συμφέρει;

Στην αγορά τοις μετρητοίς ή με δόσεις, το αυτοκίνητο ανήκει 100% στον χρήστη, συνεπώς και τα έξοδα επιβαρύνουν εξολοκλήρου τον ίδιο. Εδώ μπαίνει το ρίσκο: αν το αυτοκίνητο δεν βγάζει ζημιές, αν ο οδηγός είναι προσεκτικός και δεν κάνει κάποιο σοβαρό ατύχημα, και αν σκοπεύει να κρατήσει το αυτοκίνητο για αρκετά χρόνια στην κατοχή του, προφανώς συμφέρει η αγορά. Αν όμως ο χρήστης αρέσκεται στο να αλλάζει αυτοκίνητο κάθε 4-5 χρόνια, αν θέλει ξεγνοιασιά σε οτιδήποτε και να προκύψει (ζημιά, ατύχημα κλπ.) και προτιμά να ξέρει πως τους επόμενους 36-48 μήνες θα πληρώνει ένα συγκεκριμένο ποσό κάθε μήνα και τίποτε άλλο, τότε το leasing είναι η πιο συμφέρουσα επιλογή. Ειδικά αν περνά μέρος ή ολόκλητο το μίσθωμα στα έξοδα της επαγγελματικής του δραστηριότητας / επιχείρησης.

Τα αυτόματα αυτοκίνητα, με εξαίρεση τις μικρές κατηγορίες, είναι πλέον συνήθης επιλογή των υποψήφιων αγοραστών. Υπάρχουν μάλιστα μοντέλα που είναι διαθέσιμα αποκλειστικά με αυτόματο κιβώτιο. Αν υπάρχει η δυνατότητα επιλογής, αυτή εξαρτάται ξεκάθαρα από τις προτιμήσεις του καθενός. 

Εκτός από τα κλασικά αυτόματα κιβώτια (με μετατροπέα ροπής), υπάρχουν και άλλοι τύποι που έχουν ιδιαιτερότητες. Ας τα δούμε πιο αναλυτικά παρακάτω.

Ημιαυτόματο κιβώτιο

Πρόκειται ουσιαστικά για ένα κλασικό χειροκίνητο κιβώτιο όπως το γνωρίζουμε, που όμως διαθέτει μηχανισμό αυτόματης αλλαγής ταχυτήτων. Ο οδηγός έχει δηλαδή έναν επιλογέα με τη λειτουργία αυτόματου κιβωτίου (επιλογές D, R, N, P κλπ.), αλλά το ίδιο το κιβώτιο ταχυτήτων έχει τη μηχανική δομή, εξαρτήματα και λειτουργία ενός χειροκίνητου. Παρότι δηλαδή απουσιάζει ο συμπλέκτης δίπλα από το φρένο, το κιβώτιο έχει σετ δίσκο/πλατό. Κατά κανόνα, τα συγκεκριμένα κιβώτια προσφέρουν άνεση και ευκολία στην οδήγηση, αλλά είναι κάπως πιο αργά στις αλλαγές σχέσεων από τα κλασικά αυτόματα. Μειονεκτήματα αποτελούν επίσης η μη δυνατότητα συγκράτησης του οχήματος στις ανηφόρες (εκτός αν υπάρχει σύστημα Hill Hold) και το κόστος αντικατάστασης του σετ συμπλέκτη (δίσκος / πλατό) όταν αυτό φθαρεί.

Αυτόματο κιβώτιο διπλού συμπλέκτη

Συνήθως έχουν την ονομασία DCT, DSG κλπ. Το αυτόματο κιβώτιο διπλού συμπλέκτη είναι ένα χειροκίνητο κιβώτιο με αυτόματο μηχανισμό αλλαγής και δύο συμπλέκτες, χάρη στους οποίους οι αλλαγές γίνονται πιο ομαλά αλλά και πολύ πιο γρήγορα. Συνήθως, εκτός από πλήρως αυτόματη διαθέτουν και δυνατότητα για χειροκίνητες αλλαγές. Αναβαθμίζουν αισθητά την εμπειρία οδήγησης -ειδικά στη γρήγορη οδήγηση- αλλά έχουν επίσης σημαντικά πιο υψηλό κόστος συντήρησης και επισκευής από τα χειροκίνητα ή τα ημιαυτόματα κιβώτια – όπως η αντικατάσταση των υλικών τριβής (δίσκοι) όταν φθαρούν.

Αυτόματο κιβώτιο CVT

Το CVT είναι ένα κιβώτιο συνεχούς μεταβαλλόμενης σχέσης. Δεν έχει δηλαδή ταχύτητες αλλά προσαρμόζει διαρκώς τη σχέση μετάδοσης στην ταχύτητα του αυτοκινήτου και τις συνθήκες οδήγησης. Η αίσθηση που δίνει είναι σαν να οδηγείς αυτόματο σκούτερ: όσο πιο πολύ πατάς το γκάζι για επιτάχυνση, τόσο οι στροφές του κινητήρα παραμένουν σταθερά ψηλά. Το πλεονέκτημα του CVT είναι ότι εκμεταλλεύεται στο έπακρο τις δυνατότητες του κινητήρα και διακρίνεται σε οικονομία καυσίμου. Συνήθως χρησιμοποιείται στα υβριδικά αυτοκίνητα. Το βασικότερο μειονέκτημα είναι ο θόρυβος του κινητήρα στην πλήρη επιτάχυνση.

Η άρση της απαγόρευσης της πετρελαιοκίνησης σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη το 2012 έδωσε μεγάλη ώθηση στην αγορά αυτοκινήτων με κινητήρα diesel, τόσο στα καινούρια όσο και στα μεταχειρισμένα. Τα συγκεκριμένα μοντέλα έγιναν δημοφιλή για διάφορους λόγους; Πλούσια ροπή, χαμηλότερη τιμή καυσίμου συγκριτικά με τη βενζίνη, μικρότερες εκπομπές CO2 συνεπώς και τέλη κυκλοφορίας, μεγαλύτερη αυτονομία με ένα ρεζερβουάρ κλπ.

Τα τελευταία χρόνια ωστόσο υπάρχει μια ανησυχία για εκ νέου απαγόρευσης της κυκλοφορίας τους στα μεγάλα αστικά κέντρα – και στην Αθήνα, φυσικά. Στην πραγματικότητα η μετάβαση προς την ηλεκτροκίνηση και οι ολοένα πιο αυστηροί κανονισμοί ρύπων ουσιαστικά εξώθησαν τους κατασκευαστές να μειώσουν σημαντικά τη γκάμα των πετρελαιοκίνητων μοντέλων τους. Σήμερα, οι διαθέσιμες diesel επιλογές αφορούν κυρίως μεγάλα αυτοκίνητα. Δεδομένου αυτό, είναι μάλλον απίθανο να δούμε κάποιου είδους απαγόρευση ειδικά για τα αυτοκίνητα πετρελαίου. Αν υπάρξει κάποια σχετική ρύθμιση, θα είναι για όλα τα αυτοκίνητα με κινητήρες εσωτερικής καύσης.