Οι ημέρες του καλοκαιριού αποτελούν την περίοδο αιχμής για τους αυτοκινητόδρομους της χώρας, καθώς στα οχήματα της εφοδιαστικής αλυσίδας προστίθενται εκείνα των παραθεριστών και τουριστών που κάνουν αρκετές διαδρομές προς και από τους θερινούς προορισμούς. Οι αυτοκινητόδρομοι λειτουργούν με το καθεστώς παραχώρησης, κάτι που σημαίνει ότι ιδιώτες αναλαμβάνουν την συντήρηση, διαχείριση και λειτουργία τους. Τα διόδια είναι το κύριο έσοδο, με το οποίο γίνεται η συντήρηση και λειτουργία των οδικών αξόνων και παράλληλα αποπληρώνονται τα δάνεια που ελήφθησαν για την κατασκευή τους.
Πόσο κοστίζει κάθε χιλιόμετρο στον αυτοκινητόδρομο
Ο τιμοκατάλογος των διοδίων χωρίζεται σε κατηγορίες ανάλογα με το μέγεθος των οχημάτων. Όσο πιο μεγάλο και βαρύ ένα όχημα, τόσο μεγαλύτερη φθορά προκαλεί στον αυτοκινητόδρομο και άρα ο οδηγός του πληρώνει υψηλότερο αντίτιμο (π.χ. τα φορτηγά με 4 ή περισσότερους άξονες υπάγονται στην κατηγορία 4). Η πιο συνηθισμένη είναι η κατηγορία 2, δηλαδή τα επιβατικά αυτοκίνητα (με ή χωρίς ρυμουλκούμενο και ύψος έως 2,20 μέτρα).
Οι αυτοκινητόδρομοι χωρίζονται σε ζώνες πληρωμής και το κόστος των διοδίων υπολογίζεται ανά χιλιόμετρο. Το κόστος αυτό διαμορφώνεται στην αρχή κάθε έτους, με βάση την τιμαριθμική αναπροσαρμογή.
Για το 2026, το τέλος διοδίων ανά χιλιόμετρο ορίζεται στα 0,076 ευρώ, δηλαδή στα 7,6 λεπτά του ευρώ για κάθε χιλιόμετρο.
Παραδείγματα:
- Στη Νέα Οδό, στη ζώνη από τον Α/Κ Μεταμόρφωσης έως το Σχηματάρι (συνολικό μήκος 51 χλμ.) οι οδηγοί στον μετωπικό σταθμό Αφιδνών καλούνται να πληρώσουν 3,90 ευρώ.
- Στη Νέα Οδό, στη ζώνη από το Σχηματάρι έως τον Α/Κ Μαρτίνου (συνολικό μήκος 59,6 χλμ.), οι οδηγοί στον μετωπικό σταθμό Θήβας καλούνται να πληρώσουν 4,55 ευρώ.
- Στον Αυτοκινητόδρομο Αιγαίου, στη ζώνη από την περιοχή του Αλμυρού έως την περιοχή μεταξύ του Α/Κ Αγιάς και του Α/Κ Συκουρίου (συνολικού μήκους 61,15 χλμ.), οι οδηγοί στον μετωπικό σταθμό Μοσχοχωρίου καλούνται να πληρώσουν 4,70 ευρώ.
Πού… κολλάνε τα ηλεκτρονικά διόδια
Το υπάρχον σύστημα χρέωσης στις εθνικές οδούς είναι άδικο, καθώς οι οδηγοί καλούνται να πληρώσουν για ολόκληρη τη ζώνη κίνησης, ακόμα και αν βγουν από τον αυτοκινητόδρομο αρκετά χιλιόμετρα πριν το τέλος της.
Εξαίρεση αποτελεί η Ολυμπία Οδός (Ελευσίνα – Κόρινθος – Πάτρα – Πύργος), η οποία εφαρμόζει εδώ και καιρό το σύστημα χιλιομετρικής χρέωσης Hybrid, με τη χρήση του πομποδέκτη Olympia Pass. Με ειδικούς αισθητήρες στις εισόδους και τις εξόδους του αυτοκινητόδρομου, το σύστημα Hybrid υπολογίζει τα χιλιόμετρα που έχει διανύσει κάθε όχημα και επιστρέφει αυτόματα τη διαφορά. Το σύστημα διοδίων Hybrid αφορά οχήματα όλων των κατηγοριών πλην των δίκυκλων.
Αν και έχει εξαγγελθεί αρκετές φορές τα τελευταία χρόνια από την ηγεσία του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, το έργο για την εφαρμογή του Εθνικού Συστήματος Χρέωσης Ηλεκτρονικών Διοδίων (ΕΣΧΗΔ) παραμένει στο… συρτάρι. Αιτιολογία ότι δεν υπάρχουν πλέον οι αναγκαίοι ευρωπαϊκοί πόροι για να εφαρμοστεί στο σύνολο των αυτοκινητοδρόμων, καθώς δεν αποτελεί συμβατική υποχρεώση κάθε παραχωρησιούχου.
Photo Credits: Aegean Motorway
