Μπορεί να κυκλοφορούν ακόμη αρκετά ανάμεσά μας και να παραμένει μια δυνατή ανάμνηση στους σημερινούς 45-65ρηδες, πάνε όμως 30 ολόκληρα χρόνια από τότε που η Citroen παρουσίασε το –πολύ αγαπημένο και στη χώρα μας– Saxo VTS. ΟΙ Γάλλοι είχαν φυσικά έτοιμη τη συνταγή, καθώς την είχαν χρησιμοποιήσει και νωρίτερα, στο AX: παίρνουμε ένα μικρό και ελαφρύ hatchback, τοποθετούμε έναν ψυχωμένο κινητήρα κάτω από το καπό, ρυθμίζουμε αναλόγως την ανάρτηση και… voila! Ένα γρήγορο και διασκεδαστικό hot hatch σε προσιτή τιμή.
Το Saxo VTS μεσουράνησε από το 1996 μέχρι και το 2003 και ήταν αναμφίβολα ένα από τα πιο δημοφιλή μικρά σπορ μοντέλα της γενιάς του, μαζί με τα 106 Rallye και GTi, Punto GT κλπ..
Από το AX στο Saxo VTS
Η ιστορία ξεκινά πολύ νωρίτερα, από το AX που κυκλοφόρησε το 1986. Το πανάλαφρο σουπερμίνι που καθιέρωσε τη Citroën στην κατηγορία των σπορ supermini με τα AX Sport και AX GTi.
Το Saxo, που κυκλοφόρησε τον Φεβρουάριο του 1996, διαδέχθηκε το AX ως το βασικό μοντέλο της μάρκας. Την ίδια χρονιά, το Saxo VTR έκανε το ντεμπούτο του με έναν ατμοσφαιρικό 1.600άρη κινητήρα βενζίνης 8 βαλβίδων που απέδιδε 90 ίππους. Στη συνέχεια, ήρθε το μοντέλο που προοριζόταν να συνεχίσει την κληρονομιά του AX GTi: το Saxo VTS, με τον 16βάλβιδο κινητήρα 1.6 TU5J4 που απέδιδε 120 ίππους – ένα αξιοσέβαστο νούμερο ισχύος για 1.600άρη ατμοσφαιρικό κινητήρα εκείνη την εποχή.
Παρότι οι σχεδιαστική εικόνα του «απλού» Saxo ήταν έργο του Ιταλού σχεδιαστή Donato Coco, ένας πολύ νέος σχεδιαστής ανέλαβε να σχεδιάσει το λουκ της έκδοσης σπορ. Ο λόγος για τον Gilles Vidal, ο οποίος στη συνέχεια εξελίχθηκε σε έναν από τους πιο γνωστούς Γάλλους σχεδιαστές. Το VTS ξεχώριζε από τις προεξοχές των φτερών που ήταν προσεκτικά ενσωματωμένες στα μαρσπιέ και τους φουσκωμένους προφυλακτήρες. Στα πίσω φτερά, η προέκταση εκτείνεται από τον θόλο του τροχού μέχρι την εγκοπή της πόρτας, «γλυστρώντας» κομψά κάτω από το πλευρικό προστατευτικό πλαίσιο.
120 ίπποι για μόλις 935 κιλά
Το σήμα 16V στα πίσω φτερά, η χρωμιωμένη απόληξη της εξάτμισης και οι ειδικής σχεδίασης ζάντες αλουμινίου σήμαιναν ότι κάτω από το καπό βρίσκεται ο 1.600άρης κινητήρας που απέδιδε 120 ίππους στις 6.600 rpm. Σε συνδυασμό με ένα κιβώτιο 5 ταχυτήτων με μικρότερη τελική σχέση μετάδοσης και βάρος μόλις 935 κιλά, η απόδοση αυτή αρκούσε για να εξασφαλίσει στο VTS επιτάχυνση 0-100 km/h σε 8,7’’ και τελική ταχύτητα 205 km/h.
Στην οδηγική ευχαρίστηση όμως συνέβαλε τα μέγιστα και το πλαίσιο, με κυρίαρχο χαρακτηριστικό το παιχνιδιάρικο πίσω μέρος που με τους κατάλληλους χειρισμούς δεν δίσταζε να ανοίξει την τροχιά του προς το εξωτερικό της στροφής, χαρίζοντας χαμόγελα στους γνώστες, αλλά και ιδρώτα στους μη έμπειρους – ειδικά στις περιπτώσεις που ο ιδιοκτήτης επενέβαινε στο ύψος και τη σκληρότητα της ανάρτησης χαλώντας την ισορροπία του πλαισίου.
Τα αεριζόμενα μπροστινά δισκόφρενα ολοκλήρωναν την εικόνα ενός μικρού hot hatch που σε δρόμους με στροφές μπορούσε να ανταγωνιστεί αυτοκίνητα πολύ μεγαλύτερα και πιο ισχυρά από αυτό.
Το VTS έγινε πολύ γρήγορα ιδιαίτερα δημοφιλές. Έτσι, και παρά το γεγονός πως η έκδοση 16v των 120 ίππων παρέμεινε το ιερό δισκοπότηρο, η σπορ εμφάνιση και το σπορ πλαίσιο του VTS συνδυάστηκε το 1997 με πιο προσιτούς κινητήρες (1.6 90 ίππων και 1.4 75 ίππων), για το κοινό εκείνο που αναζητούσε αισθητικό δυναμισμό χωρίς απαραίτητα να δίνει προτεραιότητα στην υψηλή απόδοση. Το 1999, ένα εκτεταμένο facelift μεταμόρφωσε το μπροστινό μέρος του με προβολείς σε σχήμα αμυγδάλου, καμπυλωτό καπό και μάσκα με μεγάλα σιρίτια.
Το Saxo VTS έμεινε στην παραγωγή μέχρι τον Ιούνιο του 2003, στο εργοστάσιο του Aulnay-sous-Bois στη Γαλλία, πριν δώσει τη θέση του στο C2.
Αγωνιστικές δάφνες
Οι δυνατότητες του Saxo VTS επαληθεύτηκαν με μεγάλη επιτυχία και στους αγώνες: σε ράλλυ, ράλικρος, αγώνες πίστας, ακόμη και σε αγώνες στον πάγο. Το μικρό Citroën αποδείχθηκε ένα εξαιρετικά αποτελεσματικό, προσιτό και ευέλικτο «εργαλείο».
Η Citroën Sport δημιούργησε ένα πραγματικό αγωνιστικό οικοσύστημα γύρω από αυτό: Saxo Cup, Saxo Challenge, Saxo Rallycross, Saxo Glace, το καθένα με το δικό του σύνολο κανόνων, έτσι ώστε όσο το δυνατόν περισσότεροι άνθρωποι να μπορούν να ξεκινήσουν τους αγώνες με ένα αυτοκίνητο κατασκευασμένο για τον σκοπό αυτό. Αξιοσημείωτο είναι ότι αυτές οι σειρές απαιτούσαν τη χρήση του κινητήρα παραγωγής.
Έτσι, το VTS αποτέλεσε πεδίο εκπαίδευσης για μια ολόκληρη γενιά οδηγών. Ονόματα όπως οι Patrick Henry, Yoann Bonato, Marc Amourette και Pierre Llorach μπήκαν στον κόσμο του motorsport χάρη σε αυτό. Και μην ξεχνάμε, βέβαια, ότι το 2001 οι Sébastien Loeb και Daniel Elena έγιναν Παγκόσμιοι Πρωταθλητές WRC Νέων με το ταχύτατο Saxo Super 1600!
Στην Ελλάδα το Saxo VTS ήταν πάντα ένα από τα πιο δημοφιλή αγωνιστικά αυτοκίνητα, ενώ παραμένει ακόμη και σήμερα άκρως ανταγωνιστικό, με οδηγούς όπως ο Νεκτάριος Δέγλερης που διαπρέπει στο πρωτάθλημα AUTOVISION Hellenic Auto GP.
